Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego

Stanisław Karszyń

Kategoria: Języki obce

Format: dokument PDF
Ilość stron: 71
ISBN: 83-7521-000-5

Poznaj czyhające na Ciebie pułapki i zaskakujące ciekawostki w języku niemieckim! Zagnij swojego germanistę...

Ebook „Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego" podsiada trzy główne działy: GRAMATYKA PISOWNIA WYRAZY BLISKOZNACZNE Poznaj czyhające na Ciebie pułapki i zaskakujące ciekawostki w języku niemieckim! Słyszałeś kiedyś powiedzenie, że diabeł tkwi w szczegółach? Czy to na pewno wszystko jedno, czy napiszesz „Abends" czy „abends"? Kiedy powinniśmy wybierać „gesinnt", a nie „gesonnen"? Co i kiedy oznacza „Email"? Nie mówię, że jesteś w stanie uniknąć absolutnie wszystkich możliwych błędów, jednakże warto dowiadywać się wiecej, by nie popełniać choćby tych najbardziej rażących. Jezyk się zmienia i dochodzą do niego nowe słowa - jak choćby "Email". O tym, jak ich używać nie mówią starsze podręczniki, a słowa te są przecież ważnym elementem codziennego komunikowania się. Poza nowościami, jest jeszcze trochę wyjątków, "fałszywych przyjaciół" i innych "kwiatków", o których warto wiedzieć zanim ktoś zwróci nam uwagę na ich niepoprawne użycie w rozmowie. Zobacz, o czym mówi najkrótszy dział ebooka (Pisownia): Użycie przecinka a also Pisownia nazw ulic „Mir geht's gut" czy „Mir gehts gut"? „Ein viertel Kilo" czy może „ein Viertelkilo"? „Beim sauber Machen" czy „beim Saubermachen"? „Die Mickiewiczausgabe" czy może „die Mickiewicz-Ausgabe"? Listy..., ach te listy! „Abends" czy „abends"? „Ein bisschen" czy może „ein Bisschen"? Czy można pisać przymiotniki dużą literą? Ach ten stopień najwyższy! „Ein durcheinander" czy „ein Durcheinander"? Czy zawsze na końcu zdania oznajmującego stawia się kropkę? Użycie przecinka pomiędzy przymiotnikami „Und" i ten przecinek! Użycie przecinka w konstrukcjach bezokolicznikowych Czy zawsze na końcu zdania rozkazującego postawić należy wykrzyknik? „Amen" piszemy dużą czy małą literą? „Eh" czy „eh‘"? „Extra" z przymiotnikiem piszemy łącznie czy oddzielnie? „Sobald" czy „so bald"? „Soviel" czy „so viel"? „Der Tip" już nie „der Tip"

Zawartość ebooka: Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego

WSTĘP I. GRAMATYKA 1.1. Co wybrać „allein" czy „alleine"? 1.2. Co wybrać: „Ich brauche den Satz aufzuschreiben" 1.3. „Als" i co dalej? 1.4. „Der Soldat wurde durch einen Schuss getroffen" - czy aby na pewno? 1.5. „Ich lauf in die Schule ..." - dlaczego nie „ich laufe ..."? 1.6. „Ich habe gerade ein Cola getrunken" - a nie „eine Cola"? 1.7. Tworzenie strony biernej nie tylko z „werden" 1.8. Czy „heißen" może znaczyć jeszcze coś innego? 1.9 „Brauchen" nie zawsze wymaga „zu" 1.10. Dodatkowe „-e" w trybie rozkazującym 1.11. Tryb rozkazujący - inaczej 1.12. „Niemand" nieodmienne...? 1.13. Ach, te zdrobnienia! 1.14. Kiedy nie odmieniamy przymiotników w roli przydawki? 1.15. Zaimki dzierżawcze inaczej 1.16. Kiedy używać imion własnych z rodzajnikiem? 1.17. Odmiana czasowników w czasie teraźniejszym nie taka prosta! 1.18. Czy zawsze musi być podmiot? 1.19. Stawianie bezokolicznika bez „zu" po „haben" i nie tylko! 1.20. Czy „müssen" znaczy zawsze „musieć"? 1.21. Wyrażanie przeszłości za pomocą czasu Präsens? 1.22. Czy można stosować Perfekt do wyrażania przyszłości? 1.23. Czy po „gehen" i „bleiben" stawia się bezokolicznik poprzedzony partykułą „zu"? 1.24. „Komm du zu mir!" - Czy nie dziwne? 1.25. „Ich habe das Brett durchgebohrt" czy „Ich habe das Brett durchbohrt"? 1.26. Tworzenie form żeńskich nie takie proste! 1.27. Niezwykła odmiana „Jesus Christus"! 1.28. „Man" i „frau" 1.29. „Weil" i szyk prosty? 1.30. „Trüb" czy „trübe"? 1.31. Odmiana liczebników głównych 1.32. Odmiana rzeczowników oznaczających ilość lub miarę 1.33. Miejsce „bitte" w zdaniu 1.34. Miejsce w zdaniu rzeczowników w stosunku do orzecznika 1.35. Zdania przyzwalające inaczej 1.36 .Interfiks łączący -s- 1.37. „Der Hund hat mir" czy „mich in die Hand gebissen"? 1.38. Dwa razy dopełniacz 1.39 Nie wszędzie przysłówek zaimkowy! 1.40. Liczebnik ein - nie zawsze zgodny z rodzajem rzeczownika 1.41. „Besser wie heute...."? II. PISOWNIA 2.1.Użycie przecinka a also 2.2.Pisownia nazw ulic 2.3. „Mir geht's gut" czy „Mir gehts gut"? 2.4. „Ein viertel Kilo" czy może „ein Viertelkilo" ? 2.5. „Beim sauber Machen" czy „beim Saubermachen"? 2.6. „Die Mickiewiczausgabe" czy może „die Mickiewicz-Ausgabe"? 2.7. Listy..., ach te listy! 2.8. „Abends" czy „abends"? 2.9. „Ein bisschen" czy może „ein Bisschen"? 2.10. Czy można pisać przymiotniki dużą literą? 2.11. Ach ten stopień najwyższy! 2.12. „Ein durcheinander" czy „ein Durcheinander"? 2.13. Czy zawsze na końcu zdania oznajmującego stawia się kropkę? 2.14. Użycie przecinka pomiędzy przymiotnikami 2.15. „Und" i ten przecinek! 2.16. Użycie przecinka w konstrukcjach bezokolicznikowych 2.17. Czy zawsze na końcu zdania rozkazującego postawić należy wykrzyknik? 2.18. „Amen" piszemy dużą czy małą literą? 2.19. „Eh" czy „eh‘"? 2.20. „Extra" z przymiotnikiem piszemy łącznie czy oddzielnie? 2.21. „Sobald" czy „so bald"? 2.22. „Soviel" czy „so viel"? 2.23. „Der Tip" już nie „der Tip" III. WYRAZY BLISKOZNACZNE 3.1. Co wybrać: „abgewöhnen" czy „entwöhnen"? 3.2. Co wybrać: „montags" czy „am Montag" ? 3.3. Co wybrać „gesinnt" czy „gesonnen"? 3.4. Co wybrać: „gespenstig" czy „gespenstisch"? 3.5. „Abnorm", „abnormal", „anomal" czy „anormal"? 3.6. „Achten" i „beachten" 3.7. „Altväterisch" i „altväterlich" 3.8. Czy forma „andererseits" jest poprawna? 3.9. „Apartment" czy „Appartement"? 3.10. „Bayerisch", „bayrisch" czy „bairisch"? 3.11. Czy jest jakaś różnica pomiędzy „bedeutend" i „bedeutsam"? 3.12. „Begegnen" czy „treffen"? 3.13. „Berichten jemanden" czy „berichten jemandem"? 3.14. Co wybrać: „behindern", „hindern" czy „verhindern"? 3.15. Czy „beleuchten" znaczy to samo, co „erleuchten"? 3.16. Jaka jest różnica pomiędzy: „benutzen", „gebrauchen" i „verwenden"? 3.17. „Zweifeln" czy „bezweifeln"? 3.18. „Deinetwegen" - i wszystko przez ciebie! 3.19. Czy „derer" i „deren" to to samo? 3.20. „Deutschsprachig" i „deutschsprachlich" 3.21. „Dursten" i „dürsten" 3.22. „Erfordern" i „fordern" 3.23. „Fassbar" i „fasslich" 3.24. „Geistig" i „geistlich" 3.25. „Landmann" czy „Landsmann"? 3.26. „Langweile" czy „Langeweile"? 3.27. „Miene" i „Mine" 3.28. „Numerale" i „Numerus" 3.29. „Ostern ist..." czy „Ostern sind ..."? 3.30. „Personal" i „personell" 3.31. „Rational" i „rationell" 3.32. „Regelmäßig" i „regelgemäß" 3.33. „Schreck" i „Schrecken" 3.34. „Unvergleichbar" i „unvergleichlich" 3.35. „Wie alt bist du?" - inaczej! 3.36. „Email" to nie koniecznie e-mail 3.37. Ach, te powody! IV. BIBLIOGRAFIA

Fragment ebooka: Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego

Wstęp „Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego" to pozycja, która z pewnością zainteresuje wszystkich pragnących dogłębniej poznać „tajemnice" języka Goethego i Schillera. Jest ona przeznaczona dla szerokiego grona odbiorców, a wiele istotnych informacji znajdą tutaj nie tylko osoby stawiające pierwsze kroki w nauce czy uczniowie o pewnym stopniu zaawansowania, ale również nauczyciele wszystkich rodzajów szkół. Czytelnik znajdzie tutaj informacje zarówno o elementach języka niemieckiego poruszanych często już na bardzo wczesnym etapie nauki, jak i o dosyć rzadko spotykanych zagadnieniach. Pewne tematy mogą być również ważne dla osób zajmujących się tłumaczeniami i pozwolą z pewnością uniknąć wielu rażących błędów. Publikacja niniejsza składa się z trzech części. W rozdziale pierwszym zaprezentowana została problematyka związana z gramatyką języka niemieckiego. Rozdział drugi poświęcony został zasadom pisowni, a w obliczu reformy jest on niezmiernie istotny. Rozdział trzeci natomiast będzie z pewnością interesujący dla osób zajmujących się tłumaczeniami, gdyż przedstawia różnice znaczeniowe (i nie tylko) pomiędzy wybranymi grupami wyrazów. Kończąc to krótkie wprowadzenie, wyrażam nadzieję, że publikacja „Pułapki i ciekawostki języka niemieckiego" będzie interesującą lekturą i praktyczną pomocą w zgłębianiu tajemnic tego pięknego języka. Autor I. GRAMATYKAI. GRAMATYKA 1.8 Czy „heißen" może znaczyć jeszcze coś innego? Ich heiße Karl - Nazywam się Karl. Das heißt, dass.... - To znaczy, że ............... Powyższe znaczenia czasownika heißen są znane każdemu, ale warto wspomnieć, że czasownik ten może być również używany jako czasownik posiłkowy, podobnie jak np.: lassen, a znaczy wówczas kazać, np.: Er hat mich kommen heißen? - On kazał mi przyjść.Ich heiße dir die Hausaufgabe machen. - Każę ci robić zadanie domowe. Są to jednak konstrukcje bardzo rzadko używane i może się nawet zdarzyć, że nie zostaną poprawnie zrozumiane przez naszego rozmówcę :) 1.9 „Brauchen" nie zawsze wymaga „zu" Bardzo często używany czasownik brauchen - potrzebować występuje z bezokolicznikiem zazwyczaj w połączeniu z partykułą zu, np.: Er braucht heute nicht zu arbeiten. I jeśli piszemy oficjalny list lub wypracowanie, to należy zawsze postawić przed bezokolicznikiem słówko zu: Ich brauche heute meine Eltern anzurufen. W mowie potocznej można jednak użyć bezokolicznika bezzu i będzie to również poprawna forma: Ich brauche heute meine Eltern anrufen. 1.10 Dodatkowe „-e" w trybie rozkazującym. Tworząc formę trybu rozkazującego w 2 os. l.p. w większości przypadków można, należy lub nie wolno dodawać dodatkowej litery -e. A oto najważniejsze reguły: Dodatkowe -e dodaje się obowiązkowo jeśli: temat czasownika kończy się na -ig: entschuldigen - Entschuldige! a nie Entschuldig! temat czasownika kończy się na :-d, -t, -ffn, -tm: atmen - Atme ! reden - Rede ! öffnen - Öffne ! bezokolicznik czasownika zakończony jest na -eln, -ern: schütteln - Schüttle ! kichern - Kichere nicht ! Nie wolno dodać dodatkowej litery -e, jeśli: zmienia się samogłoska rdzenna -e- na -i- : geben - Gib! a nie Gibe! Ale od tej reguły jest jeden wyjątek, a mianowicie czasownik sehen. Zazwyczaj tryb rozkazujący „Zobacz!" brzmi w języku niemieckim: Sieh! Forma Siehe! będzie również poprawna, ale jedynie jako forma odsyłacza w tekście naukowym. W większości czasowników regularnych można, ale nie musi się dodawać dodatkowej litery -e, np.: Mach die Aufgabe! lub Mache die Aufgabe! 1.11 Tryb rozkazujący - inaczej Tak jak w języku polskim, również w języku niemieckim prośby, rozkazy czy wezwania można formułować za pomocą różnych konstrukcji. Jedną z takich możliwości jest sformułowanie rozkazu bądź zakazu za pomocą bezokolicznika, np.: Nicht stören! - Nie przeszkadzać! Klopfen! - Pukać! Konstrukcja bardzo łatwa do zapamiętania. Należy jednak mieć na uwadze, że przy czasownikach zwrotnych poniższe konstrukcje nie będą poprawne: Sich festhalten ! Trzymać się! Sich nicht hinauslehnen! Nie wychylać się! Chcąc utworzyć tryb rozkazujący od czasowników zwrotnych za pomocą bezokolicznika należy pamiętać, że opuszcza się zaimek zwrotny: Trzymać się! - Festhalten! Nie wychylać się! - Nicht hinauslehnen! 1.12 „Niemand" nieodmienne...? Zaimek nieokreślony niemand jest zazwyczaj odmieniany przez przypadki: Ich helfe niemandem. Hier kennt er niemanden. Czasami jednak można usłyszeć zdania: Heute kann man niemand vertrauen. Siehst du dort niemand? Zdania te nie są wcale błędne! W języku mówionym dopuszczalna jest forma nieodmienna zaimka niemand. W tekstach pisanych należy jednak używać wyłącznie formy odpowiednio odmienionej, a już na pewno pamiętaj o tym na egzaminie :) 1.13 Ach, te zdrobnienia! Przyrostki -chen i -lein są to jedyne przyrostki zdrabniające w języku niemieckim, pomijając oczywiście występujące regionalnie o zabarwieniu dialektalnym przyrostki -le, - i, -li, -erl. Jedyną trudność dla Polaków stanowi wybór pomiędzy -lein a -chen. Przyrostek -lein używany jest przy rzeczownikach kończących się na -ch, -g, -ng, np.: das Zwerglein, das Kindlein, das Büchlein. W pozostałych przypadkach używa się przyrostka -chen. Może on pełnić funkcję: zmniejszającą: das Häuschen - domeczek, das Lämpchen - lampeczka spieszczającą: das Händchen - rączka, das Sonnchen - słoneczko W niektórych przypadkach możliwe jest użycie zamiennie obydwu przyrostków, pamiętając o tym, że przyrostek -lein nada rzeczownikowi bardziej podniosły ton: das Tischchen - stolik (użyte potocznie) - > das Tischlein - stolik (użyte np.: w literaturze). Pamiętaj również o tym, że niektóre wyrazy nie mają charakteru zdrobniałego, mimo że zawierają przyrostek -chen: das Mädchen - to dziewczyna, a nie dziewczynka. W powyższym przykładzie nie można dodać dodatkowego przyrostka zdrobniającego, gdyż byłoby to błędem. Chcąc dokładnie wyrazić w języku niemieckim słówko „dziewczynka", należy użyć przymiotnika klein, np.: ein kleines Mädchen. Ważne jest ponadto, że niezależnie od rodzaju danego rzeczownika, rzeczowniki zdrobniałe są zawsze rodzaju nijakiego: der Fernseher - das Fernsehchen, die Stadt - das Städchen. 1.14 Kiedy nie odmieniamy przymiotników w roli przydawki? Trzeba wiedzieć, że w języku niemieckim przymiotnik stojący przed rzeczownikiem jest odmieniany: das große Haus, die netten Leute, eine schöne Stadt. Czy jest jednak możliwa sytuacja, w której stojący przed rzeczownikiem przymiotnik nie będzie odmieniony? Okazuje się, że tak. Takimi nieodmiennymi przymiotnikami są m.in. słowa utworzone za pomocą przyrostka -erlei, np.: dreierlei - auf dreierlei Art (w trojaki sposób) zweierlei - auf zweierlei Weise (dwojakim sposobem) hundertelei - hundertelei Schwierigkeiten (setki różnych trudności), a nie hunderteleie Schwierigkeiten